انواع معاملات ارز (TYPES OF TRANSACTIONS IN MONEY MARKETS )

۱- معامله نقدی (SPOT ) :

معامله نقدی دربازارهای ارزی معامله ای استکه سررسید تسویه (value date ) آن دو روز کاری (48ساعت ) بعد ازانجام معامله باشد ( deal date )

واما بخاطرداشته باشیم که کلمه SPOT درواقع مخفف:

Settlement  Period of Two working days است.

2-معامله سلف ( FORWARD ):

معامله سلف دربازارهای بین المللی معاملاتی هستند که سررسید ( والور ) آنها بیش از2 روزکاری باشد.زمان این معاملات استاندارداست ( یک ماهه - 2 ماهه - 3 ماهه و6 ماهه )

3-معامله سوآپ یا تعویضی ( SWAP ):

خریدوفروش یا فروش و خرید هم زمان یک کالا یا ارزبه سررسیدهای متفاوت رامعامله سواپ یا تعویضی می گویند که درواقع ترکیبی ازSPOT (نقدی ) و FORWARD (سلف ) است .

به عبارت دیگرترکیب یک معامله نقد و یک معامله سلف : فروش(خرید)نقدی یک دارائی ارزی و همزمان با آن خرید ( فروش ) سلف همان دارائی.

4- معاملات آتی (FUTURE ):

همان قراردادهای سلف ارزهستند که سرر سید آن بیش ازدو روز کاری ولی برای تاریخهای مشخص و مبالغ استاندارددرسالنهای بورس نظیر SIMEX,LIFFE,IMM برای مشتریان انجام می پذیرد.

SIMEX: SINGAPORE iNTERNATIONAL NONETARY EXCHANGE

LIFFE: LONDON INTERNATIONAL FINANCIAL FUTURE & OPTION EXCHANGE

IMM: INTERNATIONAL MONEY MARKETS IN CHICAGO

5- معاملات اختیاری (OPTION):

یک معامله اختیاری اعطای یک حق به خریدارمعامله بدون هیچگونه تعهدی برای او جهت خرید یا فروش موردمعامله دریک نرخ مشخص درتاریخ یا تاریخهای توافق شده ای درآینده می باشد درمقابل فروشنده یک معامله اختیاری درمقابل وجهی که دریافت داشته است متعهد به انجام معامله با شرائط توافق شده درصورت مراجعه خریدارباشد. تعریف دیگر:

اختیارمعامله قراردادی است بین دوگروه خریداروفروشنده ارزبه نحوی که خریدار(OPTION BUYER )ازفروشنده (OPTION SELLER OR ISSUER )اختیارمعامله یا حق خرید یا فروش یک دارائی ارزی درقیمت معین خریداری می کند. قیمت اختیارمعامله یا حق شرط (PREMIUM ):قیمت یا بهانه ای است که خریدارحق(OPTION ) به فروشنده می پردازد.

قیمت اعمال یا توافق(STRIKE PRICE ): قیمتی است که دارنده اختیارمعامله می تواند به آن قیمت دارائی موردنظررابخرد یا بفروشد.

درمعاملات اختیاری آمریکائی حق انجام معامله درهرنقطه زمانی تا سررسید وجود دارد. ولی درمعاملات اختیاری اروپائی حق انجام معامله فقط درسررسید امکان پذیر است.

6- آربیتراژ ( ARBITRAGE ):

خرید و فروش همزمان یک ارز ( معمولا" در 2 بازار ) به قصد سودبردن ازتفاوت قیمت.

لغات و اصطلاحات مربوط به پولشوئی Money Laundering and the relative words

بحث پولشویی با پول کثیف( dirty money ) آغازمی شود پول کثیف پولی است که ازمحل جرم و جنایت وقاچاق ( قاچاق انسان،موادمخدرویا اسلحه ) به دست می آید که پولشویان این درآمد نامشروع و غیرقانونی(illegal ) را به انحاء مختلف می خواهند قانونی و مشروع جلوه دهند.پولشویی فرایندی است که درآمدحاصل ازاین نوع کارهای خلاف و غیرقانونی را به پول مشروع و حلال تبدیل می کنندبا هدف ردگم کردن و قانونی جلوه دادن منشاء تحصیل آن.

نوع دیگری ازپولشویی است که به آن Reverse Money Laundering ( پولشویی معکوس ) می گویندوآن این است که منشاء تحصیل پول ازراه قانونی و مشروع است ولی محل استفاده آن غیرقانونی و اعمال جنایت کارانه است مثل استفاده درعملیات تروریستی (terrorism )

فرایندپولشویی سه مرحله دارد:

جاگذاری یا (Placement )--- خواباندن یا (layering )---ادغام یا ( integration )

پولشویی را جرم فرهیختگان یا white collar crime می نامند

چند لغت و اصطلاح مربوط به پولشویی:

نیروی اجرایی مالی :                                         FATF:Financial Action Task Force

بانکهای کاغذی که محل وآدرس فیزیکی ندارند:   Shell Banks -- جنایتکاران :     Criminals 

کمیته بال سویس ازبانکها و موسسات مالی یک چیز خیلی مهم را انتظارداردو آن KYC  است که عبارت است از: مشتری خود را بشناس ! :     Know Your Customer

مثالی که برای پولشویی بصورت نمونه بکارمی برند بانک اعتباروتجارت بین الملل: BCCI می باشدکه مخفف : Bank for Credit & Commerce International است یک بانک پاکستانی الاصل درلندن که درخیلی ازکشورهای دنیا شعبه داشت درسال 1972 تاسیس و درپنجم جولای سال 1991 تحریم و بسته گردید.دو نظردرمورد این بانک وجود دارد:

1- اینکه این بانک واردکارهای خلاف مثل کمک های مالی به انجام عملیات تروریستی و پولشویی عملیات قاچاق مواد مخدرکشورهای آمریکای لاتین شده بود.

2- نظریه دوم اینکه این بانک یک بانک اسلامی بود غیرربوی ورقیب بانکهای غربی . داشت توسعه و گسترش می یافت به این خاطربرایش پاپوش درست کردند و ازصحنه به بیرون راندندهمه دارائی هایش را هم ضبط کردند.و به آن لقب بانک کلاه برداران و جنایتکاران Bank of Crooks & Criminals  را دادند!

 

ضمانت نامه (2 ) ( LG :Letter of Guarantee (2

انواع ضمانت نامه:

۱- ضمانت نامه حسن انجام کار یا اجرای قرارداد:

L/G for good execution or Good performance

2-ضمانت نامه حسن تحویل کالا:

Delivery Guarantee

3-ضمانت نامه بمنظوراسترداد پیش پرداخت :

L/G for refund of advance payment

4- ضمانت نامه دریافت وام ویا اعتباردرحساب جاری:

Guarantee of granting loan or credit facilities

5- ضمانت نامه گمرکی :

Custom's Guarantee

6- ضمانت نامه دولتی :

Governmental Guarantee

7- ضمانت نامه استرداد کسور وجه الضمان :

Retention Money Guarantee

8- ضمانت نامه شرکت درمناقصه یا مزایده :

L/G for Tender, Bid participation  

ضمانت نامه (بخش اول ) : (1( LG : Letter of Guarantee

تعریف ضمانت نامه :

ضمانت یعنی تعهدمسئولیت قرض دیگری یا طبق ماده 684 قانون مدنی عقدضمان را چنین تعریف می نماید:

عقدضمان عبارت است ازاینکه شخصی مالی راکه بر ذمه دیگری است به عهده بگیردمتعهدراضامن،طرف دیگررامضمون له وشخص ثالث را مضمون عنه یا مدیون اصلی می گویند.

عوامل ضمانتنامه:

۱- متعهداصلی/ مضمون عنه /ضمانتخواه/دستوردهنده(guaranteed party / principal ): کسی یا شرکتی است که ازطریق بانک خود( کارگزار) متعهدمی شودکه درسررسیدمعین قراردادخودراانجام دهدکه می تواند شخص حقیقی یا حقوقی باشد.

 

2- ضمان یا ( guarantor ): کسی است که بنابه درخواست کارگزارودرمقابل ارائه counter-guarantee اونسبت به صدورضمانتنامه اقدام می نماید.

3-مضمون له/ذینفع ضمانتنامه/ضمانت گیر( Beneficiary): ضمانت گیرکسی است که ضمانت نامه به نفع اوصادرمی شود و درصورتی که مضمون عنه به تعهدخودعمل نکندمی تواند تقاضای پرداخت وجه الضمان نماید.

4- بانک دستوردهنده/کارگزار ( correspondent ): بانک کارگزاربوسیله فروشنده خارجی تعیین می شود کارگزارطبق تقاضای مضمون عنه درخواست صدورضمانت نامه می نماید و درعین حال وظیفه ضمانت وی را نزدبانک صادرکننده به عهده دارد.

5- مبلغ ضمانتنامه/مضمون به /مضمون فیه / مال موردعقدضمان (Guarantee Amount): مبلغی استکه مضمون عنه معمولانزدبانک کارگزاربه ودیعه می گذاردتادرصورت عدم انجام تعهدات به مضمون له پرداخت شود. 

جلسه بعدی درموردانواع ضمانت نامه ها خواهد بودانشاال..ه

اطلاعات قرآنی ( به مناسبت ماه مبارک رمضان ، بهار قرآن )

اطلاعات قرآنی

قران کریم دارای 114 سوره می باشد که 86 سوره مکی و 28 سوره مدنی هستند ومشتمل بر30 جزء است که هرجزء شامل 4 حزب بوده بنابراین کل قرآن به 120 حزب تقسیم می شود . ( جزء آخرقرآن با سوره نباء شروع می شود که اولین آیه آن عم یتسائلون است بنابراین به آن عم جزء می گویند ودرآموزش قران ازآن استفاده می کنند چون دارای سوره های کوتاه مکی است وآن قرآن ها که درمساجد درمراسم تعذیه ها به مردم می دهند که بخوانند هرکدام یک حزب است . )

قرآن دارای اسامی بسیاری است که مشهورترین آنها عبارت است از : کتاب – بشری – مبین – رحمه – مطهره – فصل – مکرمه – مجید – بلاغ – فرقان – صحف – کریم – شفاء – حکمه – احسن الحدیث – بیان – موعظه – حکیم – قیم – تذکره – ذکر

قرآن عظیم الشان دارای 6236 آیه می باشد اولین سوره ازنظر نزول برپیامبر ( ص ) سوره العلق می باشد که درغارحرا توسط  فرشته وحی ( جبرئیل امین ) نازل شد و آخرین سوره ازنظر نزول سوره النصر می باشد.

اما ازنظرنوشتاری یا کتابت اولین سوره فاتحه الکتاب و آخرین سوره الناس می باشد بنابراین اولین حرف قرآن باء بسم الله و آخرین حرف سین کلمه والناس است.

کلمه وسط قران کلمه  ولیتلطف درسوره کهف می باشد که حرف تاء درآن درست حرف وسط قرآن کریم بشمارمی رود.

طولانی ترین آیه عبارت است از آیه 282 سوره بقره که بیش از30 جمله دارد و کوتاه ترین آیه  مدهامتان  درسوره الرحمن می باشد البته بعضی ها  کوچکترین آیه را  یس دراول سوره مبارکه یاسین می دانند.

طولانی ترین سوره قرآن سوره البقره می باشد که مشتمل بر286 آیه است و کوتاه ترین سوره  کوثر می باشد که دارای 3 آیه است.

جمعا" 28 سوره با حروق مقطعه آغاز می شوند که درواقع رمزی میان خداوند متعال و پیامبرعظیم الشان می باشد ومشهوراست که اسم اعظم خداوند نیزدرآنها مستتر می باشد بعضی ازحروف مقطعه بعنوان مثال :

الم ( الف لام میم ) – یس ( یا سین ) – طه ( طاها ) کهیعص دراول سوره مریم ( کاف ها یا عین صاد ) و...

سجده واجب درچهارسوره بشرح : سوره النجم آخرآیه 62 – سوره العلق آخرآیه 19 – سوره السجده آخرآیه 15 و سوره فصلت آخرآیه 37 قراردارد .

سوره حمد یا فاتحه الکتاب دارای اسامی چند است : الفاتحه – السبع المثانی – ام القرآن – فاتحه الکتاب – الشفاء – الشافیه – فاتحه القرآن – الوافیه و الکافیه

غرض ازمعوذتین دوسوره الفلق و الناس می باشد که دو سوره آخرقرآن کریم هستند.

سوره یس ( یاسین ) به قلب قرآن مشهوراست و سوره الرحمن عروس قرآن نامیده می شود.

آشنایی بالغات و اصطلاحات بانکداری بین المللی 3 ( Int'l banking terminology(3

ازدیگراسنادوگواهینامه ها ویا تاییدیه های مورددرخواست درمتن اعتباراسنادی می توان به مواردزیراشاره کرد:

۱- گواهی سلامت و بهداشت : Health certificate یا Sanitary certificate

2- گواهی تجزیه و ترکیب : Analysis certificate

3- گواهی وزن : Weight list یا  Weight certificate

4- گواهی بسته بندی : Packing list

5- گواهی دامپزشکی : Veterinary certificate

اما این لغات عمومی هم کاربردزیادی درسویفت نگاری دارد:

our ref no : یعنی شماره ریفرانس ما پس your ref no یعنی شماره ریفرانس شما

refering to your letter no...dated 09.03.2010 یعنی عطف به نامه شماره ... مورخ .... شما

we hereby request that : ما بدین وسیله تقاضا میکنیم که

please be informed that : لطفا" اطلاع داشته باشید که

please inform us : لطفا مارامطلع سازید

please make it clear : لطفا" توضیح بیشتری بدهید ( تا مسئله روشن شود )

نکته : درزبان انگلیسی برای هرکاری که ازیکنفردیگر می خواهیم برای ما انجام بدهد بایستی ازکلمه please درابتدای جمله یا درانتهای جمله استفاده کنیم چون اگر بدون please خواسته مان را اداکنیم حالت دستوری می شود که مودبانه نیست : به مثال زیرتوجه کنید:

open the window : پنجره را بازکن ( جمله امری یا دستوری است )

اما Please open the window :لطفا" پنجره را بازکن ( جمله مودبانه تراست )

فعلا" تا کلاس بعدی خدانگهدار

 

 

بازرسی در بانکها

سیستم بانکی دارای کنترلهای داخلی است که خود به خود ( بصورت اتوماتیک ) حسابها را کنترل می کند و اگر خطایی درثبت بعضی اقلام رخ بدهد سیستم خودش آن خطارا به بیرون پرتاب می کند.این که می گویند حسابها نخوانده بود و تا دیروقت دربانک ماندیم تا بالاخره حسابها خواند و شب ساعت ۱۰ به خانه رفتیم درواقع نشانگراین است که کنترلهای داخلی کارشان را به درستی وبطوراتوماتیک انجام داده اند و خطایی را به بیرون و درمعرض دید قرارداده اند که برای رفع آن کارکنان بانک تا ساعت ۱۰ شب سرگرم رفع این مشکل بودند.

اما حسابرسان auditors : ازموسسات بی طرف حسابرسی بنا به درخواست صاحبان سهام شرکتها یا بانکها به بررسی حسابها و عملکرد شرکتها یا بانکها می پردازند و گزارش خودرا به هیئت مدیره ارائه می دهند.بدین وسیله اعضای هیئت مدیره به سهامداران اطمینان می دهند که شرکت یا بانک مزبوردرجهت حفظ منافع سهامداران عمل نموده است.

وبالاخره بازرسان : بازرسان جزو ارکان بانک هستند چطور رکن نماز اگر نباشد نمازباطل می شود بازرس هم اگرنباشد بانکی وجود نخواهد داشت. امروزه دیدگاه کارکنان نسبت به بازرسان مثل سابق نیست و آمدن بازرس به شعبه موهبتی است که منافع بیشماری به کارکنان شعبه دارد.این توضیح لازم است که آقایان بازرس از بیرون سازمان نیستند بلکه ازهمکاران ما هستند واما حداقل این منافع :

اعمال وحدت رویه درکارها: چون بازرسها به شعب مختلفی مراجعه می کنند و کارهای سلیقه ای متفاوتی را مشاهده می نمایند بهترین آن را یادداشت می نمایند و به شعب دیگر آن را تعمیم می دهند بنابراین یک نوع وحدت رویه درکارها پدید می آید که هم به شفاف ترشدن آن و هم به سهولت انجام کار منجر می شود.

جلوگیری ازادامه بعضی کارهای اشتباه : فرض کنید با سوء تعبیر بخشنامه ای ،به کاری اقدام شده که اگرجلویش گرفته نشود تا ابد ادامه خواهد یافت و بالاخره منجر به گرفتاری بعضی کارمندان خواهدشد دراین موقع بازرسین محترم متوجه آن اشتباه می شوند و ضمن ارشاد کارکنان ، راه درست را به آنان نشان می دهند.

یک نکته را هم درنظرداشته باشیم که همانطورکه می خواهیم حق و حقوق موسسه یا بانک محفوظ بماند باید حق و حقوق مشتریان نیز محفوظ و محترم شمرده شود.مثال : کارمزد اگر ازمشتری یکریال اضافه گرفته شود خلاف است همانطورکه اگر یکریال کم گرفته شود به ضرر موسسه یا بانک است.

 

 

آشنایی با لغات و اصطلاحات بانکداری بین المللی 2 (2) Int'l Banking Terminology

دراعتبارات اسنادی بانک ها درواقع با اسناد documents سروکاردارندوبا کالای تجاری goods یا commodity سروکارندارندفقط تطبیق compliance اسناد با شرطهای terms& comditions متن اعتباروظیفه duty اصلی بانکهاست.حالا می خواهیم اول ازهمه اسناد را بشناسیم .

اسناد تجاری یا اسناد حمل shipping documents تعدادشان زیاد است احتمال دارداصلا به سندی یا گواهینامه ای certificate برخوردکنیم که خریدارازفروشنده می خواهد اما بصورت استاندارد وجود ندارد وباید فروشنده آن را خودش بنویسد یا تهیه کند. بعضی ازمتخصصان بانکداری بین المللی اسناد را به دو نوع اصلی و فرعی طبقه بندی می کنند,بعضی ها گواهینامه ها certificates رافرعی تلقی می کنند:

1- بارنامه Bill of Lading : مهمترین سند است ومالکیت کالا را نشان می دهد It is a title document یعنی دست هرکس باشد صاحب کالا همان کس است.

2- سیاهه تجاری یا فاکتورتجاری Commercial Invoice :فاکتوری است که نوع کالا description of goods و نرخ واحدprice per unit وقیمت کل total amount وهزینه کرایه حمل freight charge و احیانا" تخفیف discount درآن قید شده است.

3- بیمه نامه insurance policy :بیمه نامه توسط بیمه گر insurer صادرمی شود حق بیمه premium توسط بیمه گزار( خریدار ) پرداخت می شود.خریداران ایرانی طبق درخواست بانک مرکزی لازم است خودشان کالای وارداتی را بیمه نمایند که اگر دربین راه اتفاقی به کالایشان افتاد بتوانند ازبیمه گرایرانی براحتی جبران خسارتشان  coverage or compensationرا دریافت کنند.اگرکالا توسط بیمه گران خارجی بیمه شده باشد درخواست خسارتclaim مستلزم هزینه و صرف وقت زیاد خواهد بود.

4- گواهی مبدا certificate of origin : تولیدکننده یا سازنده کالا صادرمی کند و نشانگراین است که کالای تجاری ساخت کدام کشوراست و اتاق بازرگانی محل local chamber of commerce راتایید می کند.

5- گواهی بازرسی Inspection certificate یا سورویانس surveillance :شرکتهای بازرسی درسراردنیاشعبه دارندو بنا بدرخواست requestخریدارکالا با اخذهزینه مربوطه کالای تجاری را قبل ازبارگیریbefore loading دربندرمبداport of shipment  موردآزمایش ومعاینهinspection قرارمی دهند وگواهینامه ای certificate صادرمی کنند که نشانگراین است که کالای حمل شده همان کالای مورددرخواست خریدارو همان است که دراعتباراسنادی قید گردیده است .

منتظر مطالب بعدی باشید

 

آشنایی با لغات و اصطلاحات بانکداری بین المللی(1) : Int'l Banking Terminology 1

همانطورکه میدانیددرمعاملات بین المللی که ازطریق گشایش اعتبارات اسنادی صورت می گیرد چندین طرف درگیر(counterparts )وجوددارندبه شرح زیر:

فروشنده :seller/exporter/producer/beneficiary

خریدار : buyer/importer/orderer/principals

بانک خریدار:buyer's bank/issuing bank/opening bank

بانک فروشنده:seller's bank/negotiating bank/advising bank/paying bank

بانک پوشش دهنده وجه اعتبار: covering bank / reimbursing bank

بانک فروشنده می تواند بانک ابلاغ کننده اعتبار(advising bank )باشدوهمچنین بانک معامله کننده اسناد      (negotiating bank ) وهمچنین پرداخت کننده وجه اعتبار (paying bank ) باشد.

این سلسله درسها ادامه خواهند داشت.

چند ضرب المثل فارسی برای تنوع ( زنگ تفریح )

۱- مانند گدای ارمنی نه پولی داردکه دزدببردو نه ایمانی که شیطان ببرد.

۲- پولش ازپارو بالا می رود.

۳- شپش درجیبش چهارقاب می زند.

۴- پول علف خرس نیست.

۵- قربون پول برم،پول داشته باش رو سبیل شاه نقاره بزن.

۶- آن راکه حساب پاک است ازمحاسبه چه باک است؟

۷- پای درزنجیرپیش دوستان       به که با بیگانگان دربوستان

۸- پر طاووس دراوراق مصاحف دیدم     گفتم این منزلت ازقدرتومی بینم بیش

۹- نخود هر آشی شدن

۱۰ - صائم الدهر قائم اللیل ( روزهاروزه می گیردو شبها نمازمی خواند )

۱۱- درظاهرش عیبی نمی بینم و ازباطنش غیبی نمی دانم!

۱۲- نمازخواندنش را ندیده ام اما روزه خوردنش را چرا.

۱۳- هرکه را زر درترازوست زور دربازوست.

۱۴- جیک جیک مستونت بود فکرزمستونت نبود؟

۱۵- شعر:

             گرنظرافتدم تورا دیده به دیده روبه رو       شرح دهم غم تورا نکته به نکته مو به مو

        می رودازفراق توخون جگرزدیده ام           دجله به دجله یم به یم چشمه به چشمه جوبه جو

             ازپی دیدن رخت همچو صبا فتاده ام      کوچه به کوچه دربه درخانه به خانه کوبه کو

            مهرتورادل حزین بافته با قماش تن          رشته به رشته نخ به نخ تاربه تارو پو به پو

    ۱۶-         چشم عبرت بین چرا درقصرشاهان ننگرد     تاجشان ازحادثات دورگردون شد خراب

      پرده داری می کند برطاق کسری عنکبوت    جغد نوبت می زند برقلعه افراسیاب

 

 

 

روابط کارگزاری ( correspondence )

درموقع انتقال وجه به خارج ازکشورو بالعکس نیازبه کارگزار یک امراجتناب ناپذیراست وامروزه علیرغم این که وسایل پرداخت به صورت چشمگیری افزایش یافته اندومی شود انتقال وجه را بدون نیازبه کارگزاربصورت اینترنتی انجام داد اما بانکها و موسساتی که با خارج ازکشوردرارتباط هستند و اقدام به پرداختهای بین المللی می نمایند بایستی درکشورهای مختلف کارگزار (correspondent ) داشته باشند.بانکهای بزرگ درادارات مرکزی خود دایره مخصوصی بنام دایره روابط کارگزاری دارند که به امرایجاد روابط کارگزاری با بانکهای خارجی می نمایند واین روابط بایستی دوطرفه یا متقابل ( mutual ) باشد.

بهترین کارگزاربرای هربانک دروهله اول شعبه خودش درخارج ازکشوراست مثلا فرض کنید شعبه هامبورگ بانک ملی ایران،که می توانست کلیه پرداختهای دراروپارا پوشش دهد اعم ازحوالجات ارزی و اعتبارات اسنادی.اما بعضی مسائل سیاسی مانند تحریم اقتصادی (sanctions ) مانع ازاین روابط می شودوکلیه پرداختها و مراودات مالی بین المللی را به مخاطره می اندازد.

یافتن بانکهای دیگرجهت ایجاد روابط کارگزاری درچنین شرایطی بسیارسخت است وکارباآنها ازریسک بالایی برخورداراست اولا" کارمزدهای بالای غیرمعقول مطالبه می کنند و ثانیا" احتمال تاخیردرامورمحوله به منظورانتفاع مضاعف وجود دارد. 

کتابچه نمونه اسکناسها ( Banknote Specimen Book )

کارکنان جناح ارزی برحسب نیاز بایستی ازاسکناسهای کشورهای مختلف خصوصا آنهایی که بطورمستمربا آن سروکاردارند اطلاعاتی داشته باشند مانند اسکناسهای دلارو یورو وپوند استرلینگ .

اینکه آیا کدام اسکناس درجریان است یا ازجریان خارج شده است؟ کدام سال نشرشده اند وابعاد ونکات ایمنی آنها کدام است.یکی ازوظایف بانک مرکزی کشورها چاپ ونشراسکناس می باشد و همچنین اطلاع رسانی درمورد اسکناسهای چاپ شده درکشورهای مختلف وطبق همکاریهای پولی و مالی با یکدیگر اطلاعات و بخشنامه های نشر پول یا ازجریان خارج شدن آنها را به یکدیگراطلاع می دهند که بانک مرکزی جمهوری اسلامی ایران نیزبه محض دریافت چنین اطلاعیه هایی آن را ترجمه نموده و یا همانطوربه زبان اصلی به بانکها و موسسات پولی انتقال می دهد که طی بخشنامه هایی به کلیه شعب ارجاع می گردد.دوایرارزشعب،این اطلاعیه ها را درگلاسور مخصوصی جمع آوری می نمایند که درموقع لزوم می توانند به آن مراجعه کنند.

درسالهای قبل ازتحریم اقتصادی،کتابچه نمونه اسکناسهای رایج دنیا ازطرف بانک مرکزی تهیه می شد و به بانکها ارسال می گردید که به Banknote specimen book مشهوربود.

اما فرض کنیم مشتری برای ما یک اسکناسی ( مثلا" ازپولهای انگلستان ) آورده که به ریال تبدیل بکند.ما باید بدانیم که آیا این پول هنوزدرجریان است(in circulation ) یا ازجریان خارج شده است (out of circulation)وهمچنین ببینیم آیا اصل است (genuine )یا جعلی (counterfeit ) ؟

دراین مواقع اگرآن کتابچه نمونه اسکناسها را داشته باشیم یا گلاسور مربوط به بخشنامه واطلاعیه پولهای خارجی ( اسعاربیگانه ) را داشته باشیم به آنها مراجعه می کنیم واگرنداشتیم چه بکنیم؟ابتدابا دستگاه تشخیص اسکناس (money scanner )اصلی بودن آن را تشخیص می دهیم و سپس

اگرازقبل درصندوق شعبه چنان اسکناسی موجود باشد می توانیم به آن مراجعه کنیم و با آن تطبیق داده و ازنظرظاهرو ابعاد و شکل و شمایل اصل بودن و درجریان بودن آن را تشخیص بدهیم و گرنه ازخرید آن خودداری می کنیم . 

ابزارهای بانکداری

همانطورکه می دانیم برای هرحرفه ای نیازبه بعضی اسباب و وسایل داریم فرض کنید برای یک پزشک دستگاه فشارسنج وتب سنج لازم است یا برای یک نجار اره و چکش لازم است دربانک هم برای امورات بانکی دو ابزارمهم دردسترس داریم یکی امضا است و دیگری رمز ( signature and test )

امضادار یا پایور کسی است که حق امضا دربانک دارد ( signatory ) که نمونه امضای اورا دردفاترنمونه امضا به شعب مختلف بانکها ارسال نموده اند و اما رمز و کلید کشف رمز مربوطه نیز قبلا" بصورت دستی محاسبه می شد و دفاتررمز توسط روابط کارگزاری بانکها تهیه و به شعب ارسال می شد و تحت کلید نگه داری می شد و امروزه بصورت الکترونیکی درآمده و توسط کامپیوترمحاسبه می شود و کسی ازکیفیت محاسبه آن اطلاع ندارد مگر افراد بخصوصی که باصطلاح دراموربانکداری خبره و پیشکسوت هستند و درامورات مربوطه مثل حوالجات ریالی یا ارزی کار کرده اند.

اما به چه درد می خورند؟

امضا ابزاری است برای اصلیت بخشیدن به یک سند مالی ( کتبی ) وقتی یک سندمالی مانند چک به یک بانک ارائه شد بانک ابتداامضای صادرکننده آن را تایید می کند ( اصالت امضا یا genuinity ) همانطور اگر حواله کتبی یا نامه واسناد مالی بین بانکها و شعب ردوبدل گردید بازبااصالت امضا ی امضاکنندگان نامه یا اسناد است که اصالت آن ثابت می شود.

واما رمز برای کارهای فضایی و مجازی بکارمی رود کلیه پیامهای الکترونیکی که کتبی نیستند و بوسیله دستگاههای الکترونیکی مانند کامپیوترو سویفت ردوبدل می شوند اگربارمالی و تجاری داشته باشند ویا تعهد آورباشند رمزگذاری می شوند که درشعبه گیرنده پیام ابتدااقدام به کشف رمزنموده و سپس مفاد آن را اجرا می کنند.

شرح وظایف درشعب بانکها

درشعبه های بزرگ که مانند اداره می مانند کارها بقدری زیاد و تخصصی هستند که یک کارمند فقط می تواند به کارهای روزانه سرمیز خودش برسد و وقت نمی کند که به کارهای روی میزدیگران حتی نگاه کند تا یاد بگیرد.واین رانیز می دانیم که امروزه آن کسی درکارش موفق تراست که اطلاعات شغلی اش زیاد باشد و بتواندمانند آچارفرانسه هرکاری را درمحل کارش انجام بدهد.

وقتی دریک شعبه کوچک هستیم اوقات فراغت زیادی هم داریم ومی توانیم هم کارهای مختلف را یاد بگیریم و هم به همکاران دیگرمان کاریاد بدهیم.

درهمان شعبه ای که مشغول هستید نگاهی به اطراف خود بیندازید همکاری را می بینید که علاوه ازاینکه درسمت و کارمختص به خودش فعالیت می کند دربعضی کارهای دیگر مثل تایپ نامه ها،دوبارشمارکردن پولهای وارده ، تفکیک اسکناسها جهت تغذیه خودپرداز، پول رسانی ( آوردن یا بردن پول به شعبات دیگر وبالعکس )یا بردن اسناد واگذاری ، بازاریابی،مراجعه به مقامات قضایی عنداللزوم ،رسیدگی اسنادو... نیزاهتمام می نماید.

او نیک می داند که وقت خودرا درشعبه به بطالت سپری نکرده است و هم درپیشگاه خداو هم درپیشگاه همکاران و خانواده اش روسفید است و البته ازنظرروحی و معنوی احساس بالاتری دارد.

به نظرشما اگر موسسه یا بانک به او ارتقا مقام بدهد یا تشویق مادی نماید حق او است ؟

As friends,we understand each other یک شعر انگلیسی با ترجمه

As friends

we share so much more

than other people may ever realize

We share a closeness

that is very precious

and a friendship that is very lasting

We know we don't have to be afraid

of opening up to one another

of trusting each other completely

of appreciating every moment of time

We spend in one another's company

I'm not afraid to let you see my cry

and you're the one person I want to

be with when I want to feel crazy

Collin Mc Carty     

چون دو دوست یکدیگر را می فهمیم

چون دو دوست

بدانسان آمیخته ایم

که دیگران را یارای تمییز نیست ....

سهم ما

صمیمیتی گرانبهاست

و پیوندی دیرپا

مارا چه باک

از بی پروایی سخن

اعتماد بی کم و کاست

و ارج نهادن به لحظه های

با هم بودن

نمی هراسم که اشکهایم را ببینی

تو همانی که می خواهم

دیوانگی ها کنم درکنارش

 از : کالین مک کارتی    

20 ضرب المثل مشهور انگلیسی درمورد پول برای تنوع خاطر کارکنان جناح ارزی با توضیح

A fool and his money are soon parted

افرادی که با بیدقتی پولشان را خرج می کنند و بالاخره فقیر می شوند.

A good name is better than riches

آبرو و نام نیک بهتراز ثروت است بقول سعدی: نام نیکو گر بماند زادمی  به کزو ماند سرای زرنگار

A good payer is master of another's purse

کسی  که درمورد بازپرداخت بدهی خود خوش قول و درستکار باشد می تواند هرموقع که لازم شد پول قرض بگیرد.

Early to bed and early to rise makes a man healthy,wealthy and wise

سحر خیزی باعث کامیابی است.

He who pays the piper calls the tune

کسی که به نوازنده پول می دهد تصمیم می گیرد که چه آهنگی بنوازد.(پول داشته باش رو سبیل شاه نقاره بزن )

Health is better than wealth

سلامتی بهترین ثروت است.

If you pay peanuts you get monkeys

کارفرمایی که به کارکنانش حقوق کمی بدهد کارکنان خوبی نخواهد داشت.

Money doesn't grow on trees

پول علف خرس نیست که راحت بشود آن را بدست آورد.

Money is a good servant but a bad master

پول بودنش برایت خدمت می کند اما اگر نباشد و قرضش بگیری آنوقت روزگارت سیاه میشود.

Money is the root of all evil

عشق به پول ریشه تمام بدی هاست.

Money isn't everything

چیزهای بسیار زیبایی نیز دراین دنیا وجود دارد همه اش پول نیست.

Money makes money

با سرمایه گذاری می شود از پول پول درآورد.

Neither a borrower nor a lender be

بهتر است نه قرض بدهی و نه قرض بگیری ( تا راحت باشی )

Pay beforehand was never well served

اگر برای خدمتی یا سرویسی اول پولش را بپردازی بعید بنظر می رسد کار خوبی برایت ارائه دهند.

Riches have wings

پول و ثروت مانند پرنده بال دارد و اگر دقیق نباشی فورا" می پرد.

The best thing in life are free

چیزهای با ارزشی در زندگی وجود دارند که رایگان هستند مانند عشق- دوست - صحت بدن

The rich knows not who is his friend

آدم پولدار که باشد دوستان واقعی خود را نخواهد شناخت ( مگسانند گرد شیرینی )

Where there is muck there is brass

پول از کارهای پست هم به دست می آید مثل جستجوی زباله ها برای مواد بازیافتنی.

You can't take it with you when you die

همه چیز دراین دنیا خواهد ماند خوش بحال آنانکه کم چیزی دارند که بگذارند و بروند.درست مثل مسافری که کوله بارش سبک است.

look after the pennies and the pounds will look after themselves

خرد خرد چیز خریدن ثروت آدم را بر باد می دهد باید از پول خردها مواظبت نمود وگرنه اسکناسهای درشت خودشان مواظب خودشان هستند.

تهیه و توضیح از: ناصر خلیل زاد

 

 

انواع اعتبارات اسنادی different types of L/Cs

۱- اعتباراسنادی قابل برگشت و غیرقابل برگشت  revocable lc & irrevocable lc

2- اعتبار اسنادی غیرقابل برگشت تایید شده یا تایید نشده

confirmed irrevocable lc   ----   unconfirmed irrevocable lc

3- اعتبار اسنادی دیداری sight lc معوق : differed payment lc قبولی on acceptance ,قابل معامله یا negotiable Lc

4- اعتباراسنادی نقد at sight و نسیه : یوزانس usance Lc

5-اعتبار اسنادی اتکایی یا متقابل : back to back Lc

6- اعتبار اسنادی فعال: operative Lc و غیر فعال: non operative Lc

7- قابل انتقال ( transferable ) , غیر قابل انتقال یا non transferable Lc

8- اعتبار اسنادی گردان: revolving Lc

9-اعتبار اسنادی عبارت قرمز یا red clause Lc

10-ضمانتی یا stand by Lc

11- اعتبار اسنادی مستقیم یا تک بانکی یا Hand on L/c

12-اعتبار اسنادی ترانزیت یا  transit L/c

13- اعتبار اسنادی تجمعی و غیرتجمعی: cumulative L/c --/ or noncumulative L/c

مقدمه ای برای شروع بحث اعتبارات اسنادی: Documentary Letter of Credit

روشهای مهم تامین مالی در دنیا:

۱- حساب باز یا روش امانی(open account ) : دراین روش واردات کالا بر اساس تسهیلات اعتباری که فروشنده دراختیار خریدار قرار می دهد انجام می گیردبدین ترتیب که فروشنده کالا را برای خریدار ارسال و به وی امکان می دهد که ارزش کالا را در تاریخ معینی مثلا سه ماه پس از ارسال هر محموله پرداخت نماید.خصوصیات این روش بشرح زیراست:

*- فروشنده صددر صد ریسک عدم پرداخت را پذیرفته است.

*- فروشنده اطمینان دارد که خریدار می تواند درسررسید توافق شده ارزش کالا را پرداخت نماید.

*- فروشنده مطمئن است که مقررات ارزی در مدت اعتبار تغییر ننموده و انتقال ارز به خارج را غیرقانونی اعلام نخواهند کرد.

*- فروشنده وقتی می تواند چنین اعتباراتی دراختیارخریدار قراردهد که از نقدینگی کافی برخوردار باشد و یا ازاعتبارات صادراتی در کشور خود استفاده نماید.

۲ـ پیش پرداخت (advance payment): اگر تولید کنندگان و صادرکنندگان نیازبه تامین داشته باشند می توانند درصدی از ارزش کالا راقبل از تحویل کالا از خریدار دریافت نمایند البته باید توجه داشت که دریافت پیش پرداخت درصورتی که شرایط بازار مناسب و کالا از اهمیت خاصی برخوردار باشد امکان پذیرخواهد بود درغیراین صورت ممکن است خریدار به فروشندگان دیگر مراجعه نماید میزان پیش پرداخت معمولا حدود ۱۰تا ۱۵ درصد ارزش کالا می باشد و درمقابل ارائه ضمانت نامه بانکی پرداخت می شود.

۳- وصولی اسنادی یا روش براتی اسنادی( on collection basis ):وصولی اسنادی روشی است مابین دو روش فوق بدین ترتیب که صادرکننده از بانک خود درخواست می کند که ارزش کالا و یا خدمات عرضه شده را از خریدار وصول و به حساب وی نزد آن بانک واریزنماید. بطورکلی دراین روش صادرکننده یک فقره برات ارزی که عهده خریدار صادر شده است ضمیمه اسناد حمل نموده و به بانک خود جهت وصول ارائه می نماید.بانک صادرکننده اسناد را به همراه دستوروصول به یکی از بانکهای محلی در کشور خریدار ارسال نموده و تقاضا می کند اسناد را درمقابل پرداخت وجه آنها در اختیار واردکننده قرارداده ووجه را به وی انتقال دهد برات مذکور می تواند دیداری ویا مدت دارباشد که درصورت برات دیداری معامله نقدی تلقی گردیده و تامین مالی انجام نگردیده است.بانک صادرکننده نیز در دستورخود ازیک بانک محلی در کشور خریدار تقاضا می نماید که اسناد حمل را پس از قبولی نویسی دراختیارواردکننده قراردهند واردکننده با قبولی نویسی اسناد را تحویل و نسبت به ترخیص کالا ازگمرک اقدام و درسررسید برات نسبت به پرداخت وجه اقدام می نماید.

4_ اعتباراسنادی یا LC که مخفف : Documentary Letter of Credit  می باشد:

ساده ترین تعریفی که می توان برای اعتباراسنادی ارائه داد آن است که اعتباراسنادی تعهد مشروط یک بانک بنا به درخواست خریدار می باشد مبنی براینکه درمقابل ارائه اسناد مشخص شده و طبق شرایط اعتباراز طرف فروشنده درمدت معین اقدام به پرداخت یا تعهد پرداخت به او بنماید.

اعتباراسنادی به گونه ای طرح ریزی شده است که معمولا بیشتر حافظ منافع فروشنده می باشد چون که غالبا قبل از آنکه خریدار کالا را ببیند فروشنده با ارائه اسناد وجه کالا را دریافت می دارد.براساس مقررات اعتبارات اسنادی بانک بازکننده اعتبارمتعهد است که درمقابل ارائه اسناد ذکر شده در شرایط اعتباراسنادی نسبت به پرداخت وجه اعتبار درزمان مقرر اقدام نماید.

دراعتباراسنادی طرفین قرارداد اسناد (documents )را مورد معامله قرار می دهند میزان اطمینانی که خریدار ازطریق اعتبار اسنادی برای دریافت کالای مورد قرارداد به دست می آورد تا حد زیادی بستگی به اسنادی دارد که آنهارا در شرایط اعتبار درخواست می کند.

بنابراین لازم است که خریدار درمورد وضعیت مالی و حسن شهرت تجاری فروشنده تحقیق نماید تا نسبت به توانایی او درمورد تحویل کالای مورد قرارداد مطمئن شود.

یورو: واحد پولی اتحادیه اروپا: EURO

درسال ۱۹۹۲ در شهر ماستریخت هلند طی پیمانی به نام پیمان ماستریخت آخرین تصمیمات درمورد پول واحد اروپا(یورو) گرفته شد:

 اتحادیه پولی اروپا                                                                     EMU: European Monetary Union

اتحادیه اروپا                                                                                             EU: European Union

1- معرفی و به جریان انداختن یک ارز اروپایی

2- اتخاذ سیاستهای پولی مشترک که درخدمت ثبات قیمتها باشد

3- ایجاد سیستم بانکهای مرکزی اروپایی

4- ایجاد بانک مرکزی اروپا

یورو از اول ژانویه 1999 درتمام اشکال مالی به جریان افتاد و ازاول 2002 به شکل اسکناس و سکه به صورت فیزیکی به جریان افتاد.درروز اول سال 2002 که روز خیلی سردی بود مردم از اول صبح درجلوی خودپردازها صف کشیده بودند و می خواستند برای اولین بار پول یورو را دریافت کنند.روزنامه های آلمان در اولین صفحه خود نوشته بودند خداحافظ مارک و روزنامه های فرانسه هم نوشته بودند زنده باد یورو!

اما ببینیم آثار انتشار و به جریان افتادن یورو چی بو د؟

1- صرفه جویی درمعاملات و هزینه تبدیل ارزها.

2- ازبین رفتن ریسک نو سانات ارزی.

3- افزایش تجارت خارجی .

4- استفاده از صرفه برمبنای مقیاس ( Economy of Scales)

5- ازبین رفتن ریسک نرخ بهره.

چرا انگلستان به اتحادیه پولی اروپا نپیوست؟

چون اختیار اعمال سیاستهای پولی ازدست انگلیسی ها می رفت.تاچریسم ها معتقدند که هرکاری را با سیاستهای پولی می توان حل کرد.

گفتنی است که یورو از اول سال 2002 میلادی بصورت فیزیکی وارد جریان شد ابتدائا" در12 کشور بشرح :

اتریش - بلژیک - فنلاند - فرانسه - آلمان _ یونان - ایرلند -ایتالیا-  لوگزامبورگ - هلند - پرتقال و اسپانیا.

و درحال حاضر در۱۶کشور به شرح زیر جریان دارد:

کشورهای اتریش - اسپانیا - بلژیک - قبرس - اسلوونی - فنلاند - اسلوواکی - فرانسه - آلمان - یونان - ایرلند - پرتقال - ایتالیا - لوگزامبورگ - مالتا و هلند و اخیرا" کشور استونی

 

 

نکات خیلی مهم برای متصدیان ارزی بانکها

نکات قابل توجه برای کارمندان بانکی که در دایره ارز به امر خرید وفروش اسکناس ونقود بیگانه مبادرت می ورزند:

۱- یادمان باشد آن ارزهایی را بخریم که بدانیم درآینده نزدیک برای آن خریداری وجود خواهد داشت یعنی از آن ارزهای مجاز که روزانه نرخ آنها را به ما می دهندما می توانیم فقط سه یا چهار مورد مثلا دلار آمریکا - یورو وپوند استرلینگ را بخریم ( این ارزها را قابل تبدیل convertible یا hard currencies می گویند.)

۲-موقع خرید اسکناسهای سالم بخریم یعنی اسکناس فرسوده- چسب دار وپاره یا اسکناسی که روی آن با خودکار یا ماژیک چیزی نوشته شده وهمچنین اسکناسی که گوشه آن کنده شده وناقص است را به هیچ عنوان نمی خریم.چرا؟ چون هیچ مشتری حاضر به خرید آن نخواهد بود و روی دست ما می ماند می گذاریم در صندوق جزو نقدینگی بازرسها می آیند اشکال می گیرند.

۳- برای تشخیص اصلی یا جعلی بودن اسکناسهای خارجی راههای متفاوتی وجود دارد که بهترین آنها استفاده از دستگاههای الکترونیکی می باشد. راه دیگر مراجعه به دفترچه نمونه اسکناسها می باشد که درآن نمونه اسکناسهای مختلف با تصویر وسالهای نشر چاپ شده است:banknote specimens راه دیگر توجه به علایم ونشانه های ایمنی اعلام شده اسکناسهای خارجی که طی بخشنامه های ادارات مرکزی بانکها به شعب اعلام شده است مثل واترمارک - هولوگرام - جوهر الوان - شکلهای پشت وروی اسکناسها - نخ ایمنی واندازه طول و عرض اسکناس و میکرو پرینت های آن - یکی دیگر از راه های پی بردن به اصالت اسکناسها که دراثر تکرار و تجربه بدست می آید با لمس کردن نقاط برجسته چاپی آنها ورنگ کاغذ و بوی کاغذ آن ها می باشد که صرافهای زبردست از این روش ها ی تجربی استفاده می کنند

۴- برای جلوگیری از بعضی اشتباهات بانکی وحسابداری وبرطبق مثلی که می گوید سری که درد نمی کند را نمی بندند یک متصدی ارزی بانکی پول عوض نمی کند مگر در مواقع خیلی ضروری منظور این استکه اگر مشتری مراجعه کند که مثلا یک اسکناس ۵۰۰ یوریی اورا بگیریم و عوضش به او ۱۰ تا ۱۰۰ یورویی بدهیم این کار را اصلا نکنیم چرا؟ چون این عمل ما درهیچ جا ثبت نمی شود و اگر اشتباهی دراین عمل ما انجام بگیرد قابل پیگیری مستند نخواهد بود و مضافا اینکه اسکناسهای ما در پایان روز به ریز مبالغ اسمی آنها در سیتواسیون ارزی ثبت شده و ما بی دلیل وبی سند نمی توانیم کیفیت آن را به هم بزنیم.

۵- پول خرد فلزی خارجی  یا نیکل (nickel) در بانکهای ایران قابل خرید وفروش نیستند.

۶- برای فروش ارز باید همواره مجوز فروش داشت. یعنی طبق مجوز بانک مرکزی وبه تبع آن طبق دستور و اجازه ادارات مرکزی بانکها می توان به فروش ارز مبادرت نمود.بعضی از این مجوزها ی فروش عبارتند از:

الف- فروش اسکناس به مسافرین خارج از کشور

ب - فروش ارز به دانشجویان و یا بیماران بر طبق مستندات کتبی.

ج - فروش ارز برای پرداخت حق الوکاله های خارج از کشور.

۷- دقت در شمارش وتحویل اسکناسهای خارجی به مشتریان درهنگام فروش: اسکناسهای دلارآمریکا مخصوصا در هنگام شمارش به یکدیگر می چسبند و براحتی شمرده نمی شوند بهتراست درهنگام تحویل آنها به مشتری لااقل دوبار آنها را شمرده وسپس به مشتری تحویل دهیم و ازاو بخواهیم که اونیز شمرده و تحویل بگیرد.

 

 

 

بازارهای پولی و ارزی

مجموعه ای ازبانکها وموسسات رسمی وغیررسمی و بنگاهها واشخاصی که بامر خریدوفروش ویا مبادله ومعامله ارزها اشتغال دارند بازار پولی و ارزی را تشکیل می دهند.ارز همانطورکه می دانید تنها پول نیست بلکه چکهای مسافرتی/سفته وبراتها بارز/اعتبارات اسنادی و... نیز ارزهستند.ارتباط کلیه بازارهای مهم ارزی براثر تکنولوژی مخابراتی یکپارچه شده اند وفقط اختلاف زمانی (time difference)وجوددارد.پس این بازارها 7*24(seven by twenty four)فعال هستند.

عملکرد بازارهای پولی وارزی:

انتقال سرمایه

عملکرداعتباری:به پشتوانه Lc اعتبارمی دهند.

عملکرد پوشش ریسک نوسانات نرخ ارز یا (Hedging):عملکردپوشش ریسک نوسانات ارز.

دلایل انتقال سرمایه:

۱- جهانگردی (توریستها مصرف کننده سنتی ارز هستند.)

۲- واردکننده یا صادرکننده ها و سرمایه گذاران.

۳-بانکهای تجاری.

۴- دلالان ارزی (brokers or dealers or middlemen)

5- بانکهای مرکزی (central banks)

نظامهای نرخ ارز رایج

الف)نظام نرخ ثابت ارز یا نرخ واحد ارز:        Fixed rate of exchange system

دراین روش یک نرخ برابری رسمی ثابت برای پول ملی درمقابل اسعار بیگانه اعلام وموردحمایت قرارمی گیرد.

ب)نظام نرخهای متعددیا نظام چند نرخی:     Multi rate of exchange system

شیوه فوق برای مقاصد مختلف وبازارهای متفاوت نرخهای مختلف تعیین وتثبیت می شودمثلا درمورد بخشها یا فعالیتهایی که تحت حمایت دولت هستند ارز با قیمتی کمتر(نرخ ارز رجحانی یا ترجیحی ) وبرای بخشها یا فعالیتها یا مخارجی که دراولویت نیستند ارزبا قیمتی بیشتر(نرخ ارزتبعیضی ) اعمال می شود.

ج ) نظام نرخ شناور ارز:    Floating rate of exchange system

نرخهای ارز متغیرند و به مقتضای وضع عرضه وتقاضا دربازارتعیین می شوند.در حال حاضردرایران نظام نرخ ارز شناورمدیریت شده (ازابتدای سال ۱۳۸۱)می باشدکه درآن نرخ ارز شناوربوده وبراساس عرضه وتقاضا تعیین می شودامادرصورتیکه نوسانات نرخ ارز ازمیزان قابل قبول فراتررود بانک مرکزی به عنوان متولی امورارزی کشوردربازارمداخله نموده وبا عرضه بیشتر ویا جمع آوری ارزها نرخها را به حالت تعادل نزدیک خواهد نمود.

نرخ ارز- انواع سیستمهاوچگونگی تعیین نرخ ارز

تعاریف نرخ ارز (rate)

۱- ارزش پولهای خارجی برحسب پول ملی.

۲- نسبت برابری دو پول.

۳- نسبت تبدیل دو پول.

نرخ ارز مثل فشارخون بدن است نوسانات آن پیکربدن را مریض می کند.همیشه ارز با نرخ ارز همراه است .

روشهای اعلام نرخ ارز:(direct quotation and indirect quotation)

۱-مستقیم : یکواحداز پول خارجی برابرچندواحد پول ملی است .یکدلارامریکا=۱۰۰۰۰ریال ایران.

۲-غیرمستقیم :یکواحدازپول ملی برابرچندواحد پول خارجی است.یکریال ایران =۱۰۰۰۰/۱دلارامریکا.

توضیح :نرخ ارز در ایران بصورت مستقیم اعلام می شود.مانندیکدلارامریکا=۱۰۰۰۰ریال.

روش تعیین نرخ دیگری هم وجودداردکه روش نرخهای متقابل نام دارد:نسبت برابری هرپولی درمقابل هر پول دیگر.

عوامل موثر درنرخ ارز:

الف - عوامل اقتصادی یا بنیادین(fundamentals)

ب - عوامل سیاسی(political) مثل انتخابات- کودتاها- ملی کردنها-نوع حکومت -ترکیب پارلمانها.

ج - برابری قدرت خریدنسبی (تورم نسبی):purchasing power parity

د- تفاوت نرخهای بهره (interest rates)

و- تغییرات شاخصهای عمده اقتصادی مثل بیکاری- جنگ(main economic indexes)

ه  - عوامل اجتماعی مثل طرزفکر- مذهب - میل به پس انداز.

ی - عوامل محیطی مثل آب وهوا - بلایای طبیعی .

 

ادامه نوشته

نظامهای پولی بین المللی

سیرتحول نظامهای پولی بین المللی:

مرحله اول ۱۸۸۰-۱۹۱۴نظام پولی برپایه طلا بود:نرخ ارزثابت - ذخیره ارزی طلا- وسیله پرداخت طلابود.

تمام پولها را به مقداری طلا تعریف می کردندمثلا یکریال برابرچقدرطلا می شود.نرخ ارزها همیشه ثابت می ماندوورودوخروج طلا آزاد بود.

مرحله دوم ۱۹۱۴-۱۹۱۸مصادف با جنگ جهانی اول

بعدازجنگ جهانی اول پشتوانه طلا بود.

مرحله سوم ۱۹۱۸-۱۹۳۹نظام پولی برپایه طلا-ارز،همراه با اختلافات شدید درمقاطعی وانجام اقدامات تبعیض آمیزدرپرداختهای بین المللی.

درسال ۱۹۴۴کنفرانس برتون وودز درایالت نیوهمپشایرآمریکا تحت هدایت سازمان ملل متحد بانک جهانی وصندوق بین المللی پول بوجودآمد.

مرحله چهارم ۱۹۳۹-۱۹۴۵مصادف با جنگ جهانی دوم :اعمال نرخهای ارزتبعیض آمیز،پوندانگلیس سلطه داشت.

مرحله پنجم ۱۹۴۵-۱۹۷۰نظام پولی برتون وودز(پیدایش صندوق بین المللی پول)،نرخ ارزثابت،پشتوانه وذخیره ارزی دلار+طلا ،پرداختها با دلار+طلا یا ارز+طلا.

مرحله ششم : ازسال ۱۹۷۰تاکنون.

درسال ۱۹۷۰سیستم برتون وودز شکست خورد نیکسون اعلام کردکه رابطه دلاربا طلا را قبول نمی کنیم وتعهدی به خریدوفروش طلا نداریم.

درسال ۱۹۷۱اعضای صندوق بین المللی پول درواشنگتن جلسه تشکیل دادند(بخاطرشکست سیستم برتون وودز)نرخ ثابت ها ازبین رفت هرج ومرج شد کمیته حقیقت یاب یا کمیته ۲۰مشغول بکارشدند تا بحال به نتیجه ای نرسیده اند - اسرائیل هم دنیا را مشغول کرده است .

درسال ۱۹۷۸ اساسنامه صندوق اصلاح شد طلا نقش پولی درپرداختهای بین المللی نداردسیستم پولی بین المللی می تواند ترکیبی ازارزهای دیگر باشد اس دی آر:واحد پولی صندوق بین المللی پول .

دخالت ایالات متحده آمریکا دراواخرجنگ دوم وبمباران شیمیایی هیروشیماوناکازاکی منجربه تسلط آمریکا بردنیا گردید وبموازات آن سلطه دلارآمریکا.

مرحله ششم ازسال ۱۹۷۰تاکنون